Αρχαία Πύδνα

Η Αρχαία Πύδνα ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Πιερίας και της Μακεδονίας, κυρίως λόγω της στρατηγικής της θέσης και του λιμανιού της. Βρίσκεται στη βόρεια Πιερία, στα παράλια του Θερμαϊκού Κόλπου, περίπου ένα χιλιόμετρο νότια από τον σύγχρονο οικισμό του Μακρύγιαλου. 

Ιστορική Σημασία

Η ιστορία της Πύδνας είναι στενά συνδεδεμένη με τη μακεδονική κυριαρχία και τους πολέμους με τους Ρωμαίους:

• Πρώιμη Κατοίκηση: Η πρώτη κατοίκηση στην περιοχή χρονολογείται στη Νεότερη Νεολιθική περίοδο, με τον οικισμό να επεκτείνεται σημαντικά κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου.

• Σημαντικό Εμπορικό Κέντρο: Αρχικά ελληνική πόλη, ελεύθερη και ανεξάρτητη, αναδείχθηκε σε ένα κέντρο μεγάλης εμπορικής σημασίας.

• Μάχη της Πύδνας (168 π.Χ.): Η πόλη είναι παγκοσμίως γνωστή για τη μάχη που έλαβε χώρα κοντά της το 168 π.Χ.. Σε αυτή τη μάχη, ο τελευταίος βασιλιάς της Μακεδονίας, Περσέας, ηττήθηκε από τον Ρωμαίο ύπατο Αιμίλιο Παύλο. Η ήττα αυτή σήμανε την οριστική υποταγή της Μακεδονίας και του ελληνικού χώρου στους Ρωμαίους.

• Βυζαντινή Περίοδος: Κατά τους βυζαντινούς χρόνους, η Πύδνα γνώρισε νέα ακμή, μετονομάστηκε σε Κίτρος και έγινε οχυρωμένος οικισμός και έδρα επισκοπής. 

Αρχαιολογικός Χώρος

Στον αρχαιολογικό χώρο της Πύδνας, οι επισκέπτες μπορούν να δουν: 

• Ερείπια του κάστρου και της βυζαντινής επισκοπής Κίτρους.

• Τη δυτική πύλη του κάστρου.

• Θεμέλια πανδοχείου, λουτρού και μικρής μονόχωρης βασιλικής.

Ο χώρος ανήκει σήμερα στον Δήμο Πύδνας-Κολινδρού. 

Η Αρχαία Πύδνα είναι χωριό της Πιερίας, με 25 κατοίκους. Ανήκει στην Τοπική Κοινότητα Μακρυγιάλου του Δήμου Πύδνας - Κολινδρού. Είναι γνωστή από τη Μάχη της Πύδνας, η οποία σήμανε την οριστική υποταγή της Ελλάδας στους Ρωμαίους. Στη μάχη αυτή (168 π.Χ.) ο τελευταίος βασιλιάς της Μακεδονίας Περσέας ηττήθηκε από τον ύπατο Αιμίλιο Παύλο.

Η αρχαία Πύδνα είναι χτισμένη στα δυτικά παράλια του Θερμαϊκού, ανάμεσα στον Μακρύγιαλο και το Κίτρος. Η πόλη αναδείχθηκε ως σημαντικό εμπορικό κέντρο.

Ονομασία

Η πρώτη της ονομασία ήταν Κύδνα και δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε. Μετά τους Περσικούς Πολέμους αποτέλεσε τμήμα του κράτους της Μακεδονίας, επί βασιλέως Αλεξάνδρου Α΄ μέχρι την αποστασία της, το 410 π.Χ.

Ιστορία

Στις παραμονές του Πελοποννησιακού Πολέμου, όταν βασιλιάς της Μακεδονίας ήταν ο Περδίκκας Β', η πόλη πολιορκήθηκε από τους Αθηναίους του στρατηγού Καλλία. Ωστόσο, ο τελευταίος αναγκάστηκε να λύσει την πολιορκία έπειτα από την επέμβαση του στρατηγού των Λακεδαιμονίων Αριστέα, στην Ποτίδαια. Επί βασιλείας Αλέξανδρου Α΄ της Μακεδονίας η αρχαία πόλη γνωρίζει τη μεγαλύτερη αγμή της και αναδεικνύεται στο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Μακεδονίας. Όταν η Πύδνα αποστάτησε από τη Μακεδονία, πολιορκήθηκε και κυριεύτηκε από τον βασιλιά Αρχέλαο το 409 π.Χ. Οι κάτοικοι της πόλης εγκαταστάθηκαν στο εσωτερικό (μετοικεσία του 410- 409 π.Χ.), για να επιστρέψουν στον αρχικό τους τόπο, έπειτα από τον θάνατο του Αρχέλαου. Έτσι, η Πύδνα απαλλάχτηκε από το μακεδονικό έλεγχο και συμμάχησε με τους Αθηναίους. Παρά τη σθεναρή τους αντίσταση, οι Πυδναίοι υποτάχθηκαν ξανά στους Μακεδόνες, από τον Φίλιππο Β΄. Στην Πύδνα δολοφονήθηκε η Ολυμπιάδα, μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, με εντολή του Κάσσανδρου. Η «τούμπα» στον Μακρύγιαλο πιθανολογείται ότι είναι ο τάφος της Ολυμπιάδας. Η πόλη παρήκμασε οριστικά μετά τη Μάχη της Πύδνας, η οποία σήμανε και την οριστική υποταγή της Ελλάδας στους Ρωμαίους.

Η πόλη φαίνεται ότι ερημώθηκε στα τέλη του 14ου αιώνα, κατά τις συγκρούσεις ανάμεσα στους διεκδικητές του θρόνου της Κωνσταντινούπολης, Ιωάννη Καντακουζηνό και Ιωάννη Παλαιολόγο. Ο αντίπαλος του πρώτου, Απόκαυκος, κατέλαβε την Πύδνα και οι κάτοικοί της αναγκάστηκαν να εγκατασταθούν στο Κίτρος. Επί τουρκοκρατίας, η παραλιακή πόλη μετακινήθηκε 5 χιλιόμετρα, στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα το Κίτρος.